Kayıp Nijer Şaheseri Londra’Da Bulundu

images

13 Şubat 2018

Ben Enwonwu’nun 1974’te yaptığı Nijer’in ulusal simgelerinden biri haline gelmiş olan prensesinin on yıldır kayıp olan portresi Londra’da bir apartmanda bulundu. Nijer’in ulusal simgelerinden biri haline gelmiş olan Tutu olarak bilinen tablonun pek çok replikası çoğu Nijeryalı’nın evlerinde gururla astıkları bir eser.

Nijer modernizminin kurucusu kabul edilen sanatçı Tutu’nun üç portresini yapmıştı lakin ülke içinde ulusal barışı sembolize eden son on yıldır kayıp olan bu portreydi. Ancak elbette de her üç portre de son derece rağbet gören eserlerdi.

Nijerli romancı Ben Okri portrenin keşfini “Son 50 yıldır yapılan keşiflerden Afrika çağdaş sanatı açısından en önemli olanı,” olarak tanımladı. “Bu tek gerçek Tutu’dur ve nadir bir arkeolojik bulguya kafa tutabilecek denli önemli bir keşiftir. Portrenin bulunmuş olması hem bir kutlama sebebi hem de dünya sanatı için bir dönüm noktası,” diye devam etti romancı sözlerine.

Portreyi Bonhams’ın modern Afrika sanatı direktörü Giles Peppiatt keşfetti.

Peppiatt’ın dediğine göre her sekiz haftada bir Tutu’nun bulunduğuna dair bir telefon alırmış ve her seferinde söz konusu eserler sahte çıkarlarmış. Ancak bu sene Londra’nın kuzeyinde yaşayan bir aile Enwonwu’nun yaptığı söyledikleri bir tablolarını görmeye gelmesini istediklerinde işler değişti.

“Bazen bakarsın olur, deyip bir yere gidersiniz, neyle karşılaşacağınıza dair en ufak bir fikriniz yoktur… Bu benim için muazzam bir sürpriz oldu. Tablodan uzun zamandır haberim olduğundan karşıma çıktığında hayretlere düştüm; “Aman Tanrım, bu harikulade,” diye düşündüm.

Aile isimsiz kalmayı seçtiyse de Peppiatt onları son derece sıradan bir grup insan olarak tanımladı. Anlaşılan tablo babalarının aldığı bir şeymiş. “Çoğu zaman olduğu gibi bazen anne-babanın değerini bilmedikleri, hatta neden istediklerini daha bilmedikleri bir şey alırlar… O da sonra size miras kalır.”

Tablo 28 Şubat’ta Lonra’daki Bonhams’da satışa çıkarılacak lakin satışın büyük ilgi toplaması beklendiğinden – “piyasaya düşmüş olması tarihi bir olay” dedi Peppiatt – müzayede Lagos’taki alıcıların da katılabilmesi için canlı olarak yayınlanacak.

Eserin 200.000-300.000£’a satılması bekleniyor. Eser yukarı limitini aştığı takdirde Nijerli bir sanatçının elinden çıkan en pahalı modern eser rekorunu kırmış olacak.

Bonhams’ın dergisinin önümüzdeki sayısı için bir yazı yazan Okri Tutu’nun tekrar keşfedilmiş olmasının Afrika sanatının yeniden gözden geçirilmesini sağlayacağını umduğunun belirtti.

“20.yy’nin başlarında modernizmin doğuşunda geleneksel Afrika heykellerinin hatrı sayılır bir rolleri vardı, ne var ki modern Afrikalı sanatçılar sanat anlatısının neredeyse bütünüyle dışında tutuldular,” dedi yazar.

“Bu, sanat dünyası çağdaş Afrika’nın dünyanın sanatsal başarılarına hiçbir katkıda bulunmadığını iddia etmek istemediği takdirde derhal düzeltilmesi gereken bir hata.”

Okri’nin anlattığına göre Enwonwu 1983’ün yazında yani Nijer sivil savaşının sonunda prensesle tanışıp büyülendiğinde ve portresini çizmek istediğinde dünyanın en ünlü Nijerli sanatçısı olarak nam salmıştı.

Enwonwu Goldsmiths, Ruskin Koleji, Oxford’da ve İngiltere’deki Slade’deki eğitimini 1940’larda tamamlamıştı. 1956’da Nijer’e kraliçenin bir bronz heykelini yapmak üzere davet edildiğinde daha çok tanınmaya başlamıştı ki bu heykel hâlâ Lagos’taki parlamento binalarının önünde sergilenmektedir.

Tutu sanatçının baş yapıtı olarak kabul görmektedir, öyle ki resmin bir görseline 1994’teki cenazesinde yer verilmişti. Kalan iki Tutu portesine gelince; bunların nerede oldukları hâlâ bilinmiyor.

Kaynak: The Guardian

Çeviren: Zeynep Şen / salonantik.com

Güncel Öne Çıkanlar